Drentse Heidedagen: Ochtendtocht Schipborg

(Balloerveld, gemeente Aa en Hunze)

Het Balloër heidelandschap bestaat uit het Balloerveld, waar ooit de gezamenlijke schaapskuddes graasden van de boeren uit de esdorpen Balloo, Rolde en Loon.

De heide wordt sinds 1981 weer begraasd en hiervoor werd een nieuwe schaapskooi gebouwd, die na een brand in 2014 opnieuw is opgebouwd. De kooi biedt plaats aan 290 Drentse heideschapen van Schaapskudde Het Stroomdal. Dagelijks grazen ze in dit overwegend droge heidegebied dat veenmeertjes met regenwater, dennenbos en kleine zandverstuivingen kent.

Dat dit heidegebied al duizenden jaren door mensen bewerkt is, wordt duidelijk aan de grafheuvels die er zijn. Ook de uitgereden karrensporen van de middeleeuwse vrachtwagens van boeren en handelaren zijn nog te zien. En de loopgraven en tankgrachten uit WOII zijn nog goed te herkennen.

Flora en fauna: op de droge heide zijn struikheide en kraaiheide, aangevuld met korstmossen, muizenoor en stekelbrem te vinden. In de natte delen zijn dopheide, pijpenstrootje samen met zeldzame plantensoorten als klokjesgentiaan en veenbies te vinden. Opvallende bewoners zijn het zeldzame Paapje dat er broedt, de vlinder het Heideblauwtje, heidelibellen en verschillende mest- en loopkevers.

(Drentsche Aa, gemeente Aa en Hunze)

Het Schipborgse heidelandschap bestaat onder meer uit Strubben en Kniphorstbosch, waar ooit de gezamenlijke schaapskuddes graasden van de boeren uit de esdorpen Schipborg, Anloo en Annen. De heide is onderdeel van het Nationaal beek- en esdorpenlandschap Drentsche Aa. Strubben verwijst naar de door schapen kaalgevreten eikenbomen die verspreid staan op de heide.

De heide wordt sinds 2006 begraasd door 300 heideschapen — 100 Drentse en 200 Schoonebeker heideschapen — van Schaapskudde Stroomdal Drentsche Aa. Een specifieke vaste schaapskooi ontbreekt; de schapen zijn ondergebracht in een schuur bij een boerderij. Dagelijks grazen de heideschapen in dit overwegend droge heidegebied met heischrale graslanden.

Dat het heidelandschap al meer dan 2.000 jaar door mensen bewoond en bewerkt is, wordt duidelijk door tientallen grafheuvels en het hunebed D7 die er te vinden zijn. Het gebied is daarom als archeologisch reservaat beschermd, het enige in Nederland. Vanaf 1938 werd de heide als militair oefenterrein ingericht, tot in 2006 Defensie het gebied overdeed aan Staatsbosbeheer.

Flora en fauna: op de droge heide zijn struikheide en kraaiheide te vinden, in de nattere heischrale graslanden zijn zeldzame plantensoorten als tormentil, liggende vleugeltjesbloem en klokjesgentiaan te vinden. Opvallende bewoners zijn de ijsvogel, de grote gele kwikstaart en het zeldzame Heideblauwtje en verschillende heidelibellen.