Drentse Heidedagen: Ontbijtwandeling Holtingerveld

(Holtingerveld, gemeente Westerveld)

Het Haveltse heidelandschap bestaat uit het Holtingerveld, waar ooit de gezamenlijke schaapskuddes graasden van de boeren uit de es/brinkdorpen Havelte, Uffelte en eerder Darp.

De heide wordt sinds 1960 weer begraasd en in 1986 werd door de opgerichte Stichting Holtinger Schaapskudde de schaapskooi gebouwd die later is vergroot. De kooi biedt plaats aan 497 Drentse heideschapen en 10 Nederlandse landgeiten van de Holtinger Schaapskudde die dagelijks grazen op het overwegend droge heidegebied dat veenmeertjes met regenwater, dennenbos en kleine zandverstuivingen kent.

Dat het heidelandschap al meer dan 2.000 jaar door mensen bewoond en bewerkt is, wordt duidelijk aan de grafheuvels en de twee Hunebedden (D53 en D54) in het gebied. Ook zijn de uitgereden karrensporen van de middeleeuwse vrachtwagens van boeren en handelaren nog te zien. De WOII heeft veel sporen nagelaten; de Duitse bezetter legde in 1942 een groot militair vliegveld Fliegerhorst Havelte aan. Voor de bouw van een 1.400 meter lange landingsbaan werd het gehele dorp Darp gesloopt en werden duizenden dwangarbeiders ingezet. Ook werd het Hunebed D53, het grootste van Nederland, door hen verplaatst. In maart 1945 werd de vliegbasis definitief verwoest door een gigantisch Amerikaans bombardement. Talloze bomkraters en fundamenten van hangars zijn nog steeds zichtbaar. In 1949 werd het als militair oefenterrein bestemd. In de loop van de jaren heeft Defensie grote delen van het gebied aan natuurorganisaties overgedragen en in een klein deel vinden nog oefeningen plaats.

Flora en fauna: op de droge heide zijn struikheide en kraaiheide, aangevuld met korstmossen, muizenoor en stekelbrem te vinden. In de natte delen zijn dopheide, pijpenstrootje, samen met zeldzame planten als klokjesgentiaan en veenbies te vinden. Opvallende bewoners zijn de Roodborsttapuit en wintergasten zoals de Klapekster en Blauwe Kiekendief. Reptielen zoals Levendbarende hagedissen en adders en insecten zoals Kommavlinder, Eikenpage, Heivlinder, Kleine vuurvlinder en het zeldzame Heideblauwtje, mestkevers en heidelibellen.